تغييرات مجاز موقعيت يك شكل را از نظر هندسي نسبت به حالت ايده آل آن با توجه به مبنا بودن شكل يا شكلهاي ديگري تعريف مي كند. تلرانسهاي وضعيت عبارتند از : توازي ، تعامد ، زاويه دار بودن ، موقعيت ، هم محوري ، تقارن ، دويدگي مقطعي يا دايره اي ، دويدگي كلي.

توازي (// ) : تغيير حالت يك صفحه نسبت به صفحه مبنا را از نظر موازي بودن كه در يك فاصله معين T انجام مي گيرد توازي بودن مي نامند.
مثال: در شكل زير صفحه A مي تواند نسبت به صفحه B از نظر توازي بودن در فاصله مجاز T تغيير حالت دهد.

تعامد ():عمود بودن يك سطح را نسبت به سطح ديگر به مقدار مجاز T تعامد گويند،اين مقدار مي تواند در حالتهاي مختلف متغير باشد.
مثال: در شكل زير صفحه اي كه روي آن تلرانس گذاري شده مي تواند در بين دو صفحه A و B كه كاملاً به سطح مبنا عمود مي باشند در هر حالتي قرار گيرد.

زاويه دار بودن():نشان دهنده مقدار مجاز انحراف زاويه هاي يك صفحه نسبت به صفحه مبنا مي باشد كه مقدار آن با T نمايش داده شده است.

موقعيت ( ):  نشان دهنده موقعيت يك شكل از نظر مختصاتي نسبت به سطح يا سطوح ديگري مي باشد كه مقدار مجاز آن را با T نمايش مي دهند.

مثال : مركز سوراخ مورد نظر مي تواند در يك دايره به قطر T نسبت به مركز مختصاتي خود كه با CوD مشخص شده است قرار مي گيرد.

هم محوري ( ):   مقدار مجاز اختلاف محور يك استوانه نسبت به استوانه مبناي ديگر را هم محوري گويند.

مثال: در شكل زير محور استوانه اي كه تلرانس گذاري شده است مي تواند در يك استوانه به قطر T در هر حالتي واقع شود.البته اين استوانه فرضي نسبت به استوانه مبنا سنجيده مي شود.

تقارن () :مقدار اختلاف مجاز (T ) محور با صفحه مياني يك شكل معين،نسبت به يك يا دو سطح
متفاوت را تقارن گويند.

مثال: در شكل زير صفحه مياني شكاف مي بايستي بين دو صفحه كه به مقدار T از هم فاصله دارند و با صفحه مبنا موازيند واقع شود.البته مقدار T به طور قرينه نسبت به محور قطعه مي باشد.

دويدگي دايره اي ( ): مقدار مجاز دويدگي شعاعي هر مقطع از جسم را حول محور دوران آن كه با T نمايش داده مي شود،كه مي تواند نسبت به سطوح مبناي ديگري تعريف شده باشد دويدگي دايره اي مي گويند.

محاسبه دوريز ورق

دويدگي كلي ( ): مقدار مجاز دويدگي شعاعي از ابتدا تا انتهاي قطعه را كه مي تواند به مقدار T باشد دويدگي كلي گويند.

 

محاسبه دوريز ورق