روشهاي تشخيص عيوب قالبهاي برش و رفع آنها
پليسه کششي
در اثر کوچک بودن شکاف برش پليسه کششي رخ مي دهد.مواد دچار برش نمي شوند بلکه ترکهاي ايجاد شده در اثر فشار سنبه به هم مي رسند و سنبه در حال پايين رفتن قسمتي از مواد را از شکاف خيلي تنگ مي کشد وپليسه آن باريک و بلند است.براي حل اين مشکل مي توان يکي از قطعات برش(سنبه يا ماتريس)را بنا به قطعه مورد نظر توليدي تغيير داد.
پليسه خمشي
اين پليسه در اثر کند بودن سنبه يا ماتريس بوجود مي آيد و مواد حول لبه هاي برش خميده شده و پليسه خمشي رخ مي دهد و براي رفع اين عيب مي توان لبه هاي برش را با سنگ زني تيز کرد يا اينکه سنبه و يا ماتريس را تعويض کرد.
انحراف سنبه و ماتريس
در عمل قالبا انواع پليسه ها به طور همزمان يا فرمهاي ويژه اي در نقاط معين از آن در مقياس بزرگتر روي مي دهند.گاهي اوقات پليسه ها در اثر انحراف سنبه نسبت به ماتريس رخ مي دهد که يک طرف قطعه داراي پليسه کششي و طرف ديگر داراي پليسه پارگي مي باشد،براي رفع اين عيب مي توان با فيلر سنبه را نسبت به ماتريس مرکز کرد و آن را با پين تثبيت ثابت کرد.لازم به ذکر است که اين انحراف باعث سايش شديد راهنماهاي قالب مي شود و قالب زودتر از وقت موعود نياز به تعمير پيدا مي کند.انحراف سنبه نسبت به ماتريس بيشتر در قالبهاي بدون راهنما مطرح مي شود که در اين گونه قالبها بايد مقدار لقي سينه پرس به راهنماها به حداقل برسد.در قالبهاي توليد انبوه براي اينکه مدت زمان توقف ناشي از سنگ زني يا امور تعميرات قالب تا حد امکان پايين باشد قالبهاي توليد انبوه با ساختمان مدولي به کار مي روند و بدين صورت است که دستگاه کاري مورد نظر باز شده و براي تعمير به قسمت تعمييرات فرستاده شده و يک مدول رزرو نصب و کار توليد ادامه مي يابد،مدول ها يا واحدهاي کشويي قابل مونتاژ حاوي مراحل شکل دادن يا مراحل برش هستند.
1-2نكات مهم تعمير و نگهداري قالبهاي برش:
الف_تعمير:
در قالبهاي مرکب براي اينکه بتوان لبه هاي برش ماتريس را تيز کرد بايد ماتريس هاي شکل دادن را باز کرد و 180 درجه آنها را چرخاند و همراه با ماتريس برش سنگ زني کرد.بدين ترتيب پس از مونتاژ يک شکل دهي برابر با حالت قبل تضمين مي شود.اگر مقدار تيز کردن قابل تعيين باشد به جاي ماتريس هاي شکل دادن مي توان زير سري هاي آنها راخارج از قالب سنگ زني کرد.در سنگ زني سنبه برش بايد به اين نکته توجه کرد که سنبه خمکاري نيز بايد به اندازه مقدار تيز شدن سنبه برش کوتاه شود و از آنجا که شکل آن نبايد تغيير کند عمل کوتاه کردن را بايد در انتهاي سنبه اجرا کرد.
ب_نگهداري:
· قالبهاي برش بايد به طور مرتب سنگ زني شوند.لبه هاي برش کند باعث پليسه دار شدن قطعات شده و به سايش شديد قالب منجر مي شود.
· قالبهايي که داراي فنر هستند در صورت امکان فنرهاي آنها را از فشار خارج کنيم.
2-قالبهاي کشش عميق:
2- روشهاي تشخيص عيوب قالبهاي كشش عميق و رفع آنها:
در اين قسمت به بررسي برخي عيوب قالبهاي كشش عميق كه از روي قطعه توليدي مي توان تشخيص داد مي پردازيم.
پاره شدن کف قطعه کار
دلايل بوجود آمدن اين عيب به شرح زير مي باشد که براي رفع آن بايد کميتهاي مورد نظر تنظيم شوند:
· شکاف کشش خيلي تنگ باشد.
· قوس لبه ها در ماتريس کشش و سنبه خيلي کوچک باشد.
· سرعت کشش خيلي بالا باشد.
· نيروي ورق گير خيلي زياد باشد.
· تعداد مراحل کشش کم باشد.
تا خوردگي عمودي گوشه در انتهاي بالايي ديواره قطعه کشش
دلايل بوجود آمدن اين عيب به شرح زير مي باشد که براي رفع آن بايد کميتهاي مورد نظر تنظيم شوند:
· شکاف کشش خيلي زياد باشد.
· قوس لبه ها در ماتريس کشش خيلي بزرگ باشد.
· نيروي ورق گير خيلي کم باشد.
قطعات کششي گوشه دار و غير يکنواخت
اين عيب در اثر انتخاب نادرست شکل گرده روي مي دهد و بايد شکک گرده را تغيير داد.
گوشه هاي بلندتر از اظلاع
براي جلوگيري از اين عيب بايد جاي اين نقاط را در گرده خالي کرد.
ترکهاي عمودي در لبه بالايي
اين عيب در اثر کمبود مواد در اين نقاط بوجود مي آيد و براي رفع آن بايد اندازه گرده را تغيير داد.
3-قالبهاي اکستروژن:
در قالبهاي اکستروژن بيشترين تخريب در اثر تماس سطوح سنبه و ماتريس با قطعه کار در محل هاي تماس روي ميدهد که باعث از بين رفتن سطوح پرداخت آنها مي شود که در اثر اصطکاک زياد بين مواد و سطوح قالب باعث کندي جريان مواد شده و نيروي بيشتري را نيز مي طلبد و همچنين باعث زبري يا خشن شدن سطح قطعه توليدي نيز مي شود.براي پرداخت سطوح خشن شده اگر ابعاد و اندازه قطعه دقت زيادي ندارد مي توان با استفاده از پاشش فلزي(متال اسپري)روي سطح خشن شده را پوشاند و سپس آن را پرداخت کرد و قالب را به ابعاد دلخواه رساند.
4-قالبهاي فورج:
در قالبهاي فورج بيشترين عيب در درز جدايش بوجود مي آيد که علت آن وجود فشار پرس است که به مازاد مواد که در درز قالب جمع شده است وارد مي شود،غالبا اين عيب ها بصورت ترکهاي موضعي به عمق کم ظاهر مي شود که مي توان آنها را با جوش اسپارک يا ماشينکاري برطرف کرد،اگر اين عيب رفع نشود باعث نفوذ ترک به عمق قالب شده در نهايت منجر به شکست قالب مي شود.نکته ديگري که در اين قالبها بايد مورد توجه قرار گيرد سايش قالب استدر اثر فشار و ضربه وارده به سنبه ها(اغلب سنبه هاي نوشتاري)برجستگي هاي سنبه دچار سايش شده که در نتيجه بر روي قطعه توليدي تاثير گذاشته.براي رفع اين عيب به علت اينکه قالبها از آلياژهاي سخت ساخته شده و قابل ماشينکاري نيستند با استفاده از مدل مسي(الکترود)سطح را اصلاح مي کنند و دوباره قالب به وضعيت توليدي برگشت داده مي شود.
دراینجاهرچه میخواهد دل تنگت بگو