ویسکوزیته (گرانروی) مهمترین خاصیت فیزیکی روغنهای روان کننده است، زیرا تشکیل لایه‌ای از روغن برای کاهش سائیدگی و اصطکاک، عمدتاً به ویسکوزیته آن بستگی  دارد. 

هر چه ویسکوزیته یا گرانروی روغنی بیشتر باشد، حرکت و روانی لایه‌های آن روغن نسبت به هم کندتر است.  

بر اثر افزایش درجه حرارت، ویسکوزیته روغن کم و در اثر کاهش دما زیاد می‌شود. فشارهای کم، اثر ناچیزی در ویسکوزیته روغن دارند،  ولی در فشاهای زیاد ویسکوزیته زیاد می‌شود. 

برای روغنکاری موثر، ویسکوزیته روغن باید با سرعت، بار و درجه حرارت قطعات روغنکاری مطابقت داشته باشد. 

سرعتهای زیاد، فشارهای کم یا درجات حرارت کم، روغنی به گرانروی پایین‌تر لازم دارند. زیرا روغنی که سنگین‌تر از حد لازم باشد، اصطکاک سیالی بیشتری تولید می‌کند و در مقابل حرکت قطعات مقاومت ایجاد می‌کند. برعکس، در سرعتهای کم، فشارهای زیاد با درجات حرارت زیاد، روغنی با گرانروی زیادتر نیاز است.

اگر ویسکوزیته روغنی، بیش از حد کم باشد،  فیلم روغن نازکتر از میزان ضروری شده و قطعات فلزی بهم سائیده می‌شوند. لذا روغنها را از نظر گرانروی طبقه بندی می‌کنند و هر طبقه را که مطابقت با محدودۀ  خاصی از ویسکوزیته باشد، یک درجهیا گراد

می‌نماند. 

از ویسکوزیته (همراه با خواص دیگر) برای بررسی وضعیت روغن در حین کار استفاده می‌شود. معمولاً افزایش گرانروی نشانه اکسیده شدن روغن و کاهش آن نشانه رقیق شدن آن می‌باشد. حدود مجاز کاهش یا افزایش روغن در صنعت فقط از طریق تجربه و آزمایش‌های متعدد قابل تعیین است.  

اغلب وظایف روغنها مثل روغنکاری (کاهش اصطکاک و سائیدگی)، انتقال حرارت و خنک کردن، انتقال نیرو وضربه گیری (در مقابل بار) به مناسب بودن ویسکوزیته آن بستگی دارد. یکی از انواع طبقه‌بندی روغنها و شناسائی آنها بر اساس گرانروی است و از تغییرات آن در حین کار، می‌توان برای تعیین عمر مفید روغن استفاده نمود. 

 

ویسکوزیته دینامیک )مطلق (و ویسکوزیته سینماتیک  

(همگی در دمای یکسان)

 

ویسکوزیته دینامیک

= ویسکوزیته سینماتیک

 

دانسیته

 

تعریف ویسکوزیته دینامیک )مطلق ( 

نیروی لازم  F برای به حرکت در آوردن دو لایه مایع به مساحت A و فاصله L نسبت به هم با اختلافسرعت Vبه  مدتیک  ثانیه و به طول یک سانتیمترچنین است:   

:F نیرویلازم برای بهحرکت  در آوردن دو لایه مایع

 ضریب ویسکوزیته، وابسته به جنس روغن

:L فاصله دو لایه مایع

:A مساحت لایه مایع

:Vسرعت نسبی‌دو لایهمایع               

 ویسکوزیته دینامیک )مطلق( یاضریب ویسکوزیتهیا  ضریبتناسب، وابسته به جنس روغن  

برای به دست آوردن واحد ویسکوزیته  

 = Pa.s پاسکالثانیه=  زمان × فشار    

واحد ویسکوزیته دینامیک: پاسکال – ثانیه می‌باشد. در عمل یک دهم Pa.s را پوآز (Poise) نامیده و به کار می‌برند،  

چون P واحد بزرگی است،  آن را سنتی پوآز نامیده و به صورت CP نشان می‌دهند.

پس واحدهای ویسکوزیته دینامیک یا مطلق:  

پاسکال – ثانیه Pa.s

پوآز P=0/1 Pa.s

سنتی پوآز  

 

سنتی پوآز = یک صدم پوآز = یک‌هزارم پاسکال – ثانیه یا میلی پاسکال – ثانیه  

واحد ویسکوزیته سینماتیک از تقسیم واحدهای ویسکوزیته دینامیک به واحد دانسیته به دست می‌آید           

در سیستم SI واحد طول، متر و واحد زمان ثانیه است، لذا واحد ویسکوزیته سینماتیک، m2/s است. درعمل معمولاً کوچکتر یعنی mm/s (که 6-10 برابر است) را به کار برده و آن را سنتی استوک (cst) می‌نامند.

با توجه به مطالب گفته شده در پیش می‌توان گفت:                       

اندازه‌گیری ویسکوزیته سینماتیکآسانتر و دقیقتر است، لذابیشتر از این نوع ویسکوزیته استفاده می‌شود، مگر اینکه نتوان آن را اندازه گرفت.  

اندازه ‌گیری ویسکوزیته سینماتیکتوسط ویسکومتر)لوله‌ موئین ( 

زمان عبور حجم معینی از روغن بین دو علامت لوله‌ موئینتحت نیروی ثقل زمین، بر حسب ثانیه معین شده و این زمان در ثابت ویسکومتر ضرب شده و ویسکوزیته سینماتیک مستقیماً بر حسب CST در درجه حرارت معین حاصل می‌شود.

۵-۶-۲ اندیس یا شاخص ویسکوزیتهVI Viscosity Index  

میزان تغییر ویسکوزیته بر اثر تغییر دما را اندیس یا شاخص ویسکوزیتهمینامند. 

هر چه اندیس روغنی بالاتر باشد تغییرات ویسکوزیته آن بر اثر تغییر درجه حرارت کمتر خواهد بود.

ویسکوزیته روغنهای روان کننده با افزایش دما، کاهش و با پایین رفتن دما افزایش می‌یابد. اما میزان تغییر ویسکوزیته برای روغنهای مختلف یکسان نیست.  

تاثیر دمأ بر تغییرات ویسکوزیتهروی روغنهای پارافینی ) مولکولها از نوع پارافینی(

کم و روی ترکیبات آروماتیکزیاد است.   

۵-۶-۳ ظاهر  

باید:هموگن )یکنواخت(، شفاف وعاری از آب و ذرات معلق

وجود مقدار زیاد آب در روغن و یا اختلاط روغن با گازوئیل ← کدری روغن

 

۵-۶-۴ رنگ  

تشخیص رنگ: مقایسه رنگ روغنهابا یک سری شیشه‌های رنگی استاندارد )روش(ASTM D 1500 

درجهبندی روغن از ۵. ۰تا  ۸.۰ (با فواصل ۵.۰درجه)، ۵.۰روشنترین و ۸.۰تیرهترین است.

 اعداد کمتر،نشانه رنگ‌های روشن و اعداد بیشتر مربوط به رنگهای تیره هستند.  

رنگ روغن به روشهای دیگر نیز اندازه‌گیری می‌شود به ویژه برای روغنهای سفید  

رنگ روغن، معنی علمی رنگ (پرتو با طول موج معین) را ندارد زیرا روغن یک ماده شیمیایی خالص نیست و لذا رنگ روغن به عنوان یک خاصیت فیزیکی ثابت و مشخص کننده نبوده و هیچ ارتباطی به کیفیت روغن ندارد. یا به عبارت دیگر، رنگ یک روغن کار نکرده هیچ نقشی در کیفیت آن ندارد زیرا  رنگ روغنها به نوع و مقدار مواد افزودنی در آنها بستگی دارد.  

تذکر: بسیاری از تولید کنندگان برای شناساندن روغن خود، به آن رنگ خاصی را می‌افزایند.

رنگ، یکی از تست‌های آسان و سریع برای کنترل یکنواختی تولید است.  

۵-۶-۵ عدد خنثی شدن Neutralization Number(Neut. No)

عدد خنثی شدن یک روغن عبارت است از مقدار بر حسب میلی گرم باز (KOH) یا اسیدی (HCL و HCLO4 ) که برای خنثی کردن مواد اسیدی یا بازی موجود در یک گرم روغن لازم است و واحد آن چه برای قلیائیت روغن و  چه برای اسیدیته آن  KOH/gmg است.  

یک روغن پایه خوب پالایش شده معمولاً عدد خنثی شدن (Neut. No) بیش از mg 1/0 بر حسب KOH/gراندارد، مگر اینکه روغن پایه، حاصل از تصفیه مجدد روغن کار کرده باشد و اسید سولفوریکی که برای تصفیه آن به کار رفته است کاملاً خنثی نباشد.ولی روغنهای موتور و انواع روغنهای ماشین‌آلات صنعتی به علت دارا  بودن مواد افزودنی ممکن است خاصیت اسیدی یا بازی یا هر دو را در آن واحد داشته باشند.از این گذشته روغنها پس از مدتی کار کردن به علت تجزیه و یا اکسید شدن عموماً تولید اسید نموده و به سمت اسیدی شدن تغییر می‌یابند.ولی در مورد روغنهایی مثل روغن توربین، هیدرولیک، انتقال حرارات ترانسفورمر و غیره که در آنها عوامل خارجی دخالت و سهم کمتری در اسیدیته روغن دارند، ایجاد و افزایش اسیدیته، عمدتاً به دلیل اکسیده شدن روغن و تولید روغن اسیدی است.  

عدد خنثی شدن ابزار ارزشمندی برای تعیین عمر مفید روغن است. در مورد این که کجا و در قبال چه مقدار اسیدیته، عمر روغن پایان یافته تلقی می‌شود، نمی‌توان یک فرمول عمومی بیان کرد، بلکه باید در هر مورد مشخص با توجه به نوع روغن، نوع و متالوژی دستگاه، شرایط کار آن، عوامل محیطی، توصیه‌های سازنده دستگاه و فاکتورهای دیگر و به ویژه با بهره‌ گیری از تجربه، موقع مناسب تعویض روغن پیدا نمود.

 

تذکر: آزمایش روغن در فواصل زمانی متناوبو رسم منحنی رشد اسیدیته آن،

افزایش ناگهانی اسیدیته ←نقطه پایان عمر روغن

۵-۶-۶ وزن مخصوص نسبی (sp.gr) Spcific Gravity 

نسبت وزن مخصوص روغن به وزن مخصوص آب در درجه حرارت معین وزن مخصوص نسبی نامیده می‌شود. وزن مخصوص نسبی معمولاً به صورت 60oF/60oF یا 15/5oC/ 15/5oc بیان می‌شوند.

مورد استفاده: برای کنترل یکنواختی و ساخت روغن، همچنین برای تبدیل وزن و حجم روغن  

۵-۶-۷ مقدار آب در روغن 

مضرات آب: خوردگی و اکسیداسیون، تقلیل عمر روغن  

لذا: تولید روغنها با مقاومت بیشتر به آب و جدا کردن آب از روغن

اندازه ‌گیریمقدار آب : به سه روش: سانتریفیوژ ( سریع ولی با دقت کم)، تقطیر ( سرعت و دقت متوسط ) و کارل فیشر(دقیق ولی کمی مشکل)  

روشی‌ ساده برای تشخیص وجود وعدم وجود آب:

 ریختن چندقطره روغن روی یک صفحه آهنی داغ و گوش دادن به صدای حاصله، 

 

نتیجه:

صدای تق تق ← وجود مقادیر کم آب

صدای جوشیدن آب ←  وجود مقدار زیادآب

 

۵-۶-۸ نقطه اشتعال و نقطه احتراق  

نقطه اشتعال کمترین درجه حرارتی است که در آن روغن آن قدر بخار تولید کند، که احتراق آن ادامه یابد. نقطه اشتعال30oc  بالاتر از نقطه احتراق است.در نقطه اشتعال، فشار بخار روغن حدود 3 تا mm Hg5 می‌باشد. 

شرط وقوع احتراق :در یک محدودۀ معین قرار داشتن نسبت بخار روغن به هوا 

تذکر: خود اشتعالی با نقطه اشتعال یا احتراقتفاوت دارد. خود اشتعالی)عموماً درغیاب آتش (بستگی به درجه حرارت محیط جسم، نحوه انبار کردن آن و چگونگی در دسترس بودن هوای اطراف دارد. 

۵-۶-۹نقطۀ ریزش (Pour. Pt) و نقطۀ ابری شدن (Cloud. pt)

بسیاری از روغنها باید بتوانند در سرما و درجه حرارت‌های پایین وظائف خود را انجام بدهند. در این رابطه به جز بررسی ویسکوزیته در دماهای پایین از سه تست دیگر نیز استفاده می‌شود: نقطه ریزش، نقطه ابری شدن و نقطه تشکیل توده ابری.  

نقطۀ ریزش) تشکیل کریستال بزرگ(، پائین‌ترین درجۀ حرارتی است که روغن می‌تواند در آن جاری باشد.  

نقطه ابری شدن) تشکیل اولین کریستالهای بزرگ(،دمائیاست،که در آن روغن تیره می‌شود. عیب: مسدود کردن سوراخهای ریز فیلترها

تذکر: نقطه ابری شدن با ابری شدن روغن به علت وجود احتمالی آب تفاوت دارد.   

روش اندازه‌گیری: روغن تحت شرایط استاندارد به تدریج سرد می‌شود تا دمایی که در آن، روغن دیگر جاری نباشد) نقطه ابریشدن(و یا ابری شود، معین گردد.  

نیاز: تعیین توانایی یک روغنبرای جاریشدن در دماهای پایین 

 

 

۵-۶-۱۰ خاکستر

مقدار موادی که پس از سوزاندن نمونه روغن باقی مانده و نمی‌سوزد، خاکستر نامیده می‌شود. در بسیاری از موارد برای بدست آوردن نتایج دقیق‌تر، خاکستر را  با اسید سولفوریک غلیظ وارد واکنش می‌نمایند و در نتیجه خاکستر سولفاته را تعیین می‌نمایند.  

چگونگی کنترل روغنها در حین کار  

یک روغن از لحظه‌ای که در سرویس قرار می‌‌گیرد، شروع به از دست دادن خواص خود می‌کند، دلیلآن آلوده شدن و مصرف مودافزودنی می‌باشد.

بدیهی است که هر چه کیفیت روغنی بهتر باشد در شرایط یکسان مدت بیشتری کار خواهد کرد، ولی باید توجه نمود که عموماً عواملی غیر از کیفیت روغن در کاهش عمر آن دخالت می‌کنند از جمله این عوامل می‌توان موارد ذیل را نام برد:

 

بعضی‌عوامل موثر در کاهش عمرروغن:  

1.     پائین بودن کیفیت

2.     انبار نمودن نادرست و نگهداری خارج از قواعد استاندارد روغن،همچنین آلوده کردن آن قبل از مصرف

3.     انتخاب نادرست روغن برای کاربرد مورد نظر و اختلاط روغنهائی که با هم سازگار نیستند.

4.     روغنکاری نادرست(سیستم ناقص روغنکاری، زمان، مکان و مقدار نادرست روغن)

5.     کار کردن نادرست دستگاه

6.  محیط غیرمناسب کار دستگاه(خیلی گرم  یا سرد بودن و متعادل نکردن دما، وجود گرد وخاک زیاد، وجود رطوبت زیاد،...)

7.  عدم توجه به وسائلمربوط به دستگاه، مثل عدم انتخاب فیلتر مناسب هوا و روغن و تعویض نکردن به موقع آنها،... 

 

تذکر:  

تشخیص عمر مفید روغن توسط تست‌های متوالی در فواصل معین زمانی‌ امکان پذیر است. موقع تفسیر نتایج آزمون‌های هر نمونه باید در نظر داشت که چه مقدار و با چه مشخصاتی از روغن کار نکرده احتمالاً در فواصل نمونه‌گیری‌ها به مخزن روغن دستگاه اضافه شده است.  

بعضی‌نکات مهم در ارتباط با روغن  

روغن در حین کار اکسیده می‌شود و مهمترین صدمههم عموماً از همین موضوع ناشی می‌گردد، زیرا اکسیداسیون روغن، لجنو لعاب و ... تولید می‌کند.

روغنهایی که دارای آنتی اکسیدان هستند، زیر oc60 خیلی کم اکسیده می‌شوند، ولی در بالاتر از آن و به ازای هر 10 درجه افزایش دما، سرعت اکسیداسیون تقریباً دو برابر می‌گردد.

وجود آب، آهن و مس سرعت اکسیداسیون را بسیار زیاد می‌کنند، همچنین حرارت علاوه بر نقشی که در اکسیداسیون روغن دارد، باعث شکسته شدنوپلی مریزه شدن روغن نیز می‌شود.

با بعضی بازبینیهای ساده می‌توان خراب شدن بیش از حد روغن را تشخیص داد، مثلاً مخلوط شدن آب با روغن و یا وجود ذرات ناشی از سائیدگی و زنگ زدن قطعات در روغن.

 

بعضی‌ پارامترهای موثر بر تغییرات خواص روغن 

1.     لزجت (گرانروی): کاهش گرانروی نشانه مخلوط شدن روغن با یک مایع یا روغن یا سوخت سبکتر و شکسته شدن پلی‌مرهاست. افزایش گرانروی نشانه اختلاط با روغن سنگین‌تر، اکسیده شدن بیش از حد، بخصوص اگر همراه با افزایش عدد خنثی شدن (Neut. No) و تیره شدن رنگ باشد.

2.     وزن مخصوص (SP.gr)مخلوط شدن با مایع دیگر را ممکن است نشان دهد.

3.     نقطه اشتعال: کاهش نقطۀ اشتعال نشانگر اختلاط با روغن سبکتر و یا سوخت و یا شکستن روغن در اثر حرارت زیاد و افزایش آن نشاندهندۀ اختلاط روغن با روغن سنگین‌تر می‌باشد.

4.     مقدار آب

5.     فلزات و ذرات معلق

 

 

 

 ۶یاتاقانهای غلتشیو لغزشی

 

نکاتی‌ برای انتخاب یاتاقان مناسب 

·بلبرینگها برای اندازه‌های کوچک و بارهای کم، ورولربرینگها  برای بارهای زیاد

·رولربرینگها نسبت به بلبرینگها در مقابل شوک و بارهای ضربه‌ای مقاومترند.

·یاتاقانهای محوری ) کف گرد( فقط برای بارگذاری محوریمناسب هستند.

·بلبرینگهای خودتنظیم و رولربرینگهای سلیندری ضرایب اصطکاک بسیار کمی دارند.

·بلبرینگهای شیار عمیق آب بند دار وجود دارند که برای مدت طولانی بصورت پیش روانکاری شده کار می‌کنند و نیازی به بازرسی ندارند.

 

رابطه بار ـ عمر برای قابلیت اطمینان  

در یاتاقانهای غلتشی تنها عامل شکست خستگی ماده است.  

عمر اسمی یا L10، اندازۀ عمری است که 90% یاتاقانها، عمری برابر یا بیشتر از آن داشته باشند.  

رابطه بار، عمر واحد قابلیت اطمینان

هدف اصلی از بکارگیری یک یاتاقان لغزشی،ایجاد تکیه‌گاهی شعاعی برای شفت دوار است. در هنگام اعمال بار، مرکز محور و مرکز یاتاقان بر یکدیگر منطبق نمی‌مانند، و با  فاصله‌ای بنام خروج از مرکز از یکدیگر جدا می‌شوند.  

این نوع قرار گرفتن ناهم مرکز، یک شکل گوه‌ای همگرا ایجاد می‌کند که درهنگام حرکت نسبی محور و یاتاقان، فشاری با اثرات لزجت در داخل لایه نازک روانکار پدید می‌آید و بدین ترتیب قابلیت تحمل بار ایجاد میگردد. اگر بار بسیار زیاد باشد یا شفت بسیار آرام دوران کند، شکل گوه‌ای همگرا بوجود نمیاید و لذا ممکن است تماس جامد با جامد رخ دهد.

یاتاقانهای لغزشی می‌توانند در هر یک از حالت هایروانکاری از قبیل روانکاری فیلم ضخیم، روانکاری فیلم نازک یا روانکاری مرزی عمل کنند، ولی بطور معمول عملکرد روانکاری فیلم ضخیم ارجحیت دارد.  

طبقه بندی یاتاقانهای لغزشی، ممکن است بر طبق مکانیزم سیالی صورت گیرد، که قابلیت حمل بار توسط فیلم را ایجاد می‌کند. در یاتاقانهای لغزشی هیدرودینامیک معروف به یاتاقانهای خودکار ایجاد فشار فیلم برای تحمل بار، بطور کامل به حرکت نسبی یاتاقان و سر محور بستگی دارد. 

در یاتاقانهای لغزشی هیدرواستاتیک معروف به یاتاقانهای تحت فشار خارجی، قابلیت حمل بار با تأمین سیالی از یک منبع خارجی فشار بالا صورت می‌گیرد و هیچ نیازی به حرکت نسبی یاتاقان و سر محور ندارد. 

 یاتاقانهای لغزشی مرکب برای بکارگیری اصول هیدرودینامیکی و هیدرواستاتیکی طراحی شده‌اند، تا قابلیت حمل بار بین سطوح متحرک را داشته باشند.

 

نوع

روانکاری

تماس سطوح یاتاقان

محدوده ضخامت فیلم

ضریب اصطکاک

میزان ساییدگی

توضیحات

فیلم ضخیم

فقط در لحظه شروع یا توقف

10-4-10-3

0.005-0.01

ندارد

نوعبار  گذاری سبک و سرعت زیاد

 

فیلم نازک

متناوب، وابسته به زبری سطح

0.5*10-4-10-4

0.005-0.05

متوسط

درجات حرارت عملکرد بالا

مرزی

سطح به سطح

ضخامتهای مولکولی

0.15-0.05

زیاد

نوععملکرد  بارگذاری سنگین،  

تولید حرارت و اصطکاک به لزجت روانکار بستگی ندارد.

 

مصالح مناسب در یاتاقان سازی 

موضوع اصطکاک و خوردگی از قرنها پیش اذهان صنعتگران را به خود مشغول داشته وجهت کاهش این پدیده‌ها از روغنها و روانسازهای مختلف همراه با طرحهای گوناگون مهندسی استفاده شده است. همچنین تلاش در انتخاب جنس مصالح سطوحی که روی هم لغزش می‌کنند، یک مساله بدیهی می‌باشد. در بدو امر از مصالحی چون چوب، چرم، استخوان، آهن، مس و سنگ و مصالح مشابه دیگر استفاده می‌شد و بعداً مصالحی چون برنج، برنز، فولاد، روی، سرب،  ..حوزه انتخاب مصالح را وسیعتر کرد.  

در حالت کلی خواص مورد لزوم مصالح یاتاقانها به شرح زیر است:

·مقاومت در مقابل خراش

·استحکام در مقابل فشار و خستگی

·قابلیت شکل پذیری

·مقاومت در زنگ زدگی

·… 

در زیر بعضی‌ از بندهای بالا توضیحدادهمیشوند: 

مقاومت در مقابل خراش  

جنس مصالح یاتاقان باید طوری باشد که به سطح محور آسیب نرساند. مخصوصاً در مواقعی که تشکیل فیلم با مشکل مواجه می‌گردد و روانکاری ناقص و یا حتی حالت خشک برقرار می‌شود. لازم است سطوح در حال تماس در مقابل خراشهای احتمالی مقاومت داشته باشند و قطعات به همدیگر جوش نخورند. در مواردی لایه‌ای از یاتاقان روی محور می‌چسبد و در شرایط سخت کاری موجبات سوختن قسمتها و یا گریپاژ فراهم می‌گردد. مصالحی که مقاومت در مقابل خراش در آنها خوب و بالا باشد، معمولاً با اصطکاک کمتری کار می‌کنند. 

استحکام در مقابل فشار و خستگی 

قابلیت تحمل بار وارده بدون بروز آثار لهیدگی از خواص مهم به شمار می‌رود. وقتی بار وارده از لحاظ مقدار و  یا جهت (و یا هر دو ) متغیر باشد، شرایط خستگی مطرح می‌گردد. در این صورت حداکثر مقدار تنش و فرکانس سیکلهای تنش ایجاد شده ( و یا فرکانس بار وارده) دو عامل اصلی هستند که قدرت تحمل مصالح را تحت تأثیر قرار می‌دهند.  

قابلیت شکل‌پذیری  

قابلیت مصالح یاتاقان به لهیدگی بدون بروز ضایعه از اهمیت خاصی‌ برخوردار است. اگر به فرض هیچ نوع تغییر درمحور و یاتاقان در هنگام کار ایجاد نمی‌شد و ذرات ساینده خارجی وارد محفظه یاتاقان نمی‌گردید،لازم نبود مصالح، خاصیت تغییر شکل‌پذیری داشته باشند. اما عملاً این طور نیست. وقتی بارهای مختلف بر سیستم وارد می‌شوند، موجبات تغییر شکل محور و یاتاقان فراهم می‌گردد و قسمتهایی از سیستم تحت تأثیر سایش شدید قرار می‌گیرند. در این صورت خاصیت تغییر شکل‌پذیری در تعدیل شرایط مؤثر واقع می‌شود.

خاصیت شکل‌پذیری مزیت دیگری هم دارد و آن اینکه ذرات سخت خارجی می‌توانند در مصالح نرم یاتاقان فرو روند و  بدین طریق دفع گردند. این ذرات ممکن است ناشی از گرد وغبار و هوا و یا حاصلاز احتراق و یا احتمالاً ذرات ریز فلزات باشند. برای از بین بردن این ذرات راه حل دیگر استفاده از مصالح سخت مثل سرامیک می‌باشد، تا آنها را کاملاً خرد و متلاشی نمایند، بدون اینکه خود آسیبی ببینند.

 

مقاومت در مقابل زنگ زدگی  

مسایل و مشکلات زنگ زدگی سالها پیش در یاتاقانهای موتور احتراق داخلی مشاهده گردید. دمای بالای کارتل )محفظه روغن(سبب اکسیده شدن روغن و خرابی آن می‌شد. همچنین ایجاد اسید در روغن در زنگ‌زدگی یاتاقانها نیزتأثیرمی‌گذاشت. از این رو تلاشهای مستمر در تولید آلیاژهای مقاوم به زنگ‌زدگی به عمل آمد. همچنین تولید روغنهای مرغوب مقاوم به تشکیل اسید در این مورد خیلی مؤثر واقع شد.