منتظر

انواع یاتاقان

Arten der Lager  

بارگذاریبر یاتاقانها میتواند بر اساس نوع یاتاقان بارگذاری شعاعی خالص، بارگذاری محوری خالص یا ترکیبی از این دو باشد.   

اجزای یاتاقان: حلقه )رینگ (بیرونی، حلقه )رینگ (داخلی، اجزای غلتشی )ساچمه، استوانه، ..( ، قفسه )جداکننده( به منظور جلوگیری از تماس لغزشی بین اجزای غلتشی،

امکان حذف قفسه به منظور صرفه جویی‌ در هزینه یا به علتکمبودجا،

یاتاقان یک ردیفۀ شیار عمیق تحمل بار شعاعی ومقداری  بار محوری را دارد.  

افزایش ظرفیت بارگذاری توسط نصب بیشتر ساچمه با استفاده از سوراخ پر کننده در رینگهای درونی و بیرونی، عیب: تقلیل ظرفیت بار محوری به دلیل ضربه‌زنی ساچمه‌ها به لبۀ سوراخ در هنگام اعمال بارهایمحوری

یاتاقان تماس زاویه‌ا‌ی: ظرفیت بارمحوری بیشتر،  

یاتاقانهای محافظ دار به منظور جلوگیریاز نفوذ گرد و خاک میباشند.  

یاتاقانهای کاسه نمد داریک طرفه یا دو طرفه )دو طرفه: روانکاری در کارخانه، اما

با این وجودامکان روانکاری مجددمیتواند وجود داشته باشد(،  

یاتاقانهای خود تنظیم) خود میزان(به منظور تنظیم ناهمراستایی محوری یا خیز محور  میباشند.

یاتاقانهای دو ردیفهبرای حمل بارهای بالایشعاعی و محوری) جانشین دو یاتاقان یک ردیفه(  میباشند. حسن: قطعه کمترو اشغال جای کمتر  

 یاتاقانهای کف گردبه منظورحمل بارهای محوری میباشند.

 حسن: به دلیل سطح تماس بیشتر، تحملبار بیشترنسبت به یاتاقانساچمهایٔ )بلبیرینگ( 

رولربرینگ ساده: 

عیب :

نیاز به شکل هندسی نسبتاً کامل جسم غلتان

انحرافغلتکها توسط اندکی ناهمراستایی،  تمهیدات: قفسهسنگین 

عدم تحمل بار محوری،  

غلتکهای مارپیچی با پیچاندن مادۀ مستطیلی به شکل غلتک ساخته می‌شوند، سپس آنها را سختکاری می‌کنند و سنگ می‌زنند.این غلتکها به دلیل انعطاف‌پذیری ذاتی، ناهمراستایی قابل ملاحظه‌ای را خواهند گرفت. در صورت لزوم، از محور و پوسته می‌توان به جای ساچمه‌روهای درونی و بیرونی جداگانه، به عنوان ساچمه‌رو استفاده کرد. مطلب فوق به ویژه در صورتی که فضای شعاعی محدود باشد حائز اهمیت است.

 

 

 

 

یاتاقان کف گرد کروی:

مورد استفاده: بار زیاد، ناهمراستایی، 

حسن اجزای کروی: افزایش سطح با افزایش بار

یاتاقانهای سوزنی:

مورد استفاده:فضای شعاعی محدود

تحمل بار بسیار زیاد با قفسه، همچنین امکان استفاده بدون قفسه، 

تولید: باو بدون ساچمه‌رو،

یاتاقانهای مخروطی:

تحمل بارهای شعاعی ومحوری،

خصوصیت : قطع همۀ اجزای سطح غلتک و ساچمه‌ روها در یک نقطۀ مشترک محور یاتاقان

 

6ـ علل خرابی یاتاقانهای غلطشی  

عمر یاتاقانهای غلطشیبه تعداد دورو بار وارده بستگی دارد. خستگی مواد، معیار محاسبه تنش‌های دینامیکی  است، کهعامل خرابی است. پوسته شدن و یا خرد شدن سطح غلتان نتیجه خستگی معمولی است. شکستگی حلقه احتمالاًناشی‌ از افزایش تنش موضعیاست. خراب شدن یاتاقان زودتر از زمان محاسبه  شده میتواند ناشی‌ از اضافه بار، مونتاژ

اشتباه، نگهداری غلط و یا فرسودگی باشد.  

1-6- چرا یاتاقان خراب میشود؟

1--16- خطای مونتاژ   

علت:

·کج جا انداختنحلقهدرونی نسبت به حلقه بیرونی

·اعمال نیروی مونتاژاز طریق اجزاء غلتان

·حرکت غلتک‌ها از روی ذرات خارجی 

تشخیص:

·خرابی موضعی در مسیر غلتش بیرینگ مانند خراشیدگی، تو رفتگی یا دندانه‌دار شدن

·صدای ناهماهنگ و بلند به مدت طولانی منجر به خستگی زودرس سطوح میگردد.

علت: 

 انطباق بسیار سفت، بار اولیه محوری بیش از حد، عدم دقت شکل میله و محفظه و عدم همراستایی یا انطباق سفت بیرینگ‌ها

 تشخیص:

مسیرهای چرخشی غیرمعمول 

2--16- آلودگی  

علت:

ورودذرات خارجی  

تشخیص:

فرسایش (خستگی) زودرس، خرابی بیرینگ ناشی از ساییدگی، به وجود آمدن سطوحزبر و تیره، افزایش بیش از حد لقی با پیشرفت ساییدگی  

علل احتمالی آلودگی

·اجزاء آلوده

·وجود ماسه ریخته‌گری در محفظه‌ها

·نشت بندهای نامناسب

·روانکارهای آلوده

·ورود ساینده‌های فلزی به وسیله روانکار از چرخ دنده‌ها به داخل بیرینگ  

3--16-  خورندگی) ساییدگی( 

علت:

زنگ‌های خراشیده شده به وسیله اجزاء غلتان  

تشخیص:

صدای ناهماهنگ و بلند  

علل احتمالی خورندگی 

·نشت بندی نامناسب در مقابل رطوبت

·بخارات اسیدی

·روانکارهای اسیدی

·میعان(آب حاصل از سرد شدن بخار)

·انبار کردن نامناسب بیرینگ‌ها 

خورندگی در حالت ثابت:

علت: نوسان ماشین‌ها در حال سکون یا حمل و نقل

تشخیص:

عدم لبه  برجسته، اما لبه برجسته ناشی از مونتاژ غلط است.

خورندگی ناشی از زنگ زدگی در سطوح تماس مثلاً در سوراخ و یا قطر خارجی بیرینگ پیش می‌آید.

علت: انطباق نسبتاً شل

حرکات لحظه‌ای(خزش ریز) در لبه‌های انطباق باعث ساییدگی زیاد شده ودر نتیجه مانع از عملکرد بیرینگ‌های شناور یا باعث شکستن محور در اثر تنش‌های برشی می‌گردد. 

راه حل: انطباقات سفت بیرینگ و یا استحکام ساختمان فلزی قسمت‌های جفت شونده

 

 

ِیاتاقان و روغنکاری قسمت 5

4-16-  عبور جریان برق

علت:

عبور مداوم جریان برق

تشخیص:

·رگه‌های قهوه‌ای به موازات محور در یک یا دو طرف محیط مسیر غلتش و نیز در اجزاء غلتان

·بریدگی‌های عمودی غلتک‌های بیرینگ غلتک بشکه‌ای

·بریدگی‌های عمودی در مسیر غلتش حلقه بیرونی بیرینگ غلتک بشکه‌ای

5--16-  روانکاری ناقص

علت:

·نرسیدن روانکار به مقدار کافی یا استفاده از روانکار نامناسب

·عدم لایه کافی روانکار جهت جدا کردن سطوح تماس غلتان  

تشخیص:

·حرکت لغزشی و فرسودگی

·حفره‌های میکرونی و متعاقباً پوسته شدن سطحی ناحیه وسیع

·علائم خورندگی در مسیر غلتش حلقه بیرونی بیرینگ ساچمه‌ای خود تنظیم

·فرورفتگی‌های ناشی از خورندگی مسیر غلتش حلقه بیرونی بیرینگ ساچمه‌ای خود تنظیم در حالت ثابت

 

6--16-  روانکاری بیش از حد  

علت:

بیش از اندازهبودن روانکار  

تشخیص:

گرم شدنروانکار و در نتیجه از دستدادن خاصیت روان کنندگیو در نهایت خرابی مطلق بیرینگبه ویژه بیرینگ‌های با سرعت بالا

-26-  تشخیص خرابی بیرینگ در حین کار 

 

 

 

 3-6 تشخیص دقیق خرابی یاتاقان

در عمل، تشخیص علل خرابی اولیه همیشه آسان نیست. به عنوان مثال در اکثر موارد می‌توان از علائم روی مسیرهای چرخشی به نتایجی رسید، ولی ارائه راه حل به منظور جلوگیری از اشکالات بعدی بدون دانستن شرایط کارکرد، نوع روانکار و طرح کلی ماشین امکان‌پذیر نیست. بعلاوه بایستی اطلاعات در موردعلائم  و نشانه‌های خرابی و پدیده‌های ثانوی مربوطه در دسترس باشد.

1-3-6 مراقبت‌های قبل از پیاده کردن

قبل از پیاده کردن باید چهار حالت را بررسی و نتایج آن را ثبت کرد. این اقدام از اهمیت خاصی برخودار است. زیرا پس از پیاده کردن و تمیز کردن آلودگی بیرینگ و محفظه، این شواهد را نمی‌توان باز یافت.  

آلودگی

وضعیت کلی ماشین و خصوصاً آلودگی محل نزدیک به بیرینگ چگونه است؟

آیا رسوبات عوامل خارجی یا پس مانده مواد ماشینکاری شده که مراحل مختلف را طی کرده، وجود دارد؟

آیا آب، مایعات خنک کننده، بخارات و دودها می‌توانند به محفظه بیرینگ وارد شوند؟  

هدررفتن روانکار   

به منظور دست یافتن به این مسئله که آیا محلی برای نشست کردن روانکار وجود دارد یا خیر، کنترل سطح روغن و شکاف نشت بند در قسمت انتهایی میله، کلیه اتصالات بین محفظه و درپوش، نشت بند لوله‌های حامل روغن، درپوش تخلیه و درجه روغنالزامی  است.  

صدای دستگاه در حین کار  

غالباً خرابی بیرینگ را می‌توان با تغییرات صدای دستگاه در حین کار تشخیص داد. ماهیت صدا مبنی بر این که آیا صدا یکنواخت است و یا حالت متناوب دارد، جریان دارد یا قطع می‌گردد، ناله می‌کند، غرش دارد، زوزه می‌کشد یا ضربه دارد، باید در حد امکان مشخص شود. اگر صدا به طور مکرر جریان دارد فرکانس آن ثبت شود. درسرعت‌های  بالا جهت ثبت فرکانس ممکن است نیاز به وسایل ثبت پیچیده باشد.

درسرعت‌هایکمتر، به ازای هر صدا با مداد یک نقطه روی کاغذ می‌گذاریم و بعد از چند ثانیه معین این عمل را متوقف و تعداد نقطه‌ها را می‌شماریم. نتیجه باید نشانگر آن باشد که اشکال کار در کجاست. همچنین باید سطح صدا را بررسی و تعیین کنیم.

قبل از خارج کردن بیرینگ باید بار دیگر آن را با دست چرخاند. غالباً این عمل تشخیص را آسان و چرخش نامنظم را دقیق ‌تر نشان می‌دهد.  

 

ثبت  

خرابی بیرینگ بایستی سریعاً در پرونده ثبت شود. نوشتن کلیه جزئیات حائز اهمیت است. به عنوان مثال زمان شروع عملکرد نادرست که اول بار متوجه آن شده‌ایم، علائم اولیه و تغییرات در صدا یا درجه حرارت که با زمان تغییر می‌کند.

اگر ناگهان دچار مشکل شویم، باید وضعیت قرارگیری اهرم‌های کنترل کننده و عملکرد ماشین را بررسی کنیم.

هر گونه تغییر و تحولی که قبلاً در ماشین ایجاد شده باشد، مانند تنظیم لقی، نصب کردن محورهایجدید ، یا فاصله اندازه‌ها، افزایش ظرفیت و سرعت دستگاه بایستی در تجزیه و تحلیل مد نظر قرار گیرند. هنگامی که تغییر و تبدیل و شروع اشکال بیرینگ همزمان تایید شدند، کارشناس قادر است به نتیجه قطعی دست یابد.  

2-3-6- مراقبت‌ها در خلال پیاده کردن  

به منظور تعیین علل خرابی یا آسیب بیرینگ پیاده شدهنکات زیر الزامی است:  

روانکاری  

.عدم تمیز کردن روانکاربعد از باز کردن بیرینگ،  و گرنه عدم امکان تشخیصعیب  حتی توسط کارشناس

.جلوگیری از آلوده شدن اضافی بیرینگ خراب شده

روغنکاری:  

تخلیه روغن روانکاریو مواد خنک کننده )در صورت وجود (و نگهداری در ظرفی‌ تمیز به منظور بررسی بعدی،  مخصوصاً  اگر گمان خرابی نسبت به وجود آلودگی، براده‌های فلزی یا مقدار غیرمعمول ذرات ناشی از برخورد چرخدنده‌ها در روغن باشد.