پران تيغه اي

كاربرد اصلي پران تيغه اي در پران كردن قطعات باريك از قبيل تيغه ها و ساير شكلهاي مشابه است كه امكان پران با پين پرانهاي استاندارد به صورت مطلوب و دلخواه نمي باشد.در شكل زير يك پران تيغه اي به صورت نمونه نشان داده شده است .

شكل 43: طرحهاي پران تيغه اي

طرح پران تيغه اي

دو روش براي ساخت پران تيغه اي وجود دارد:
1- با ماشينكاري مستقيم از يك ميله (شكل a-43 )
2- با مونتاژ نمودن دو قطعه به يكديگر (شكل b-43 )

در حالت دوم يك تيغه فولادي در داخل شياري در يك پين پران استاندارد ماشين كاري شده است،با پين يا لحيم بسته مي شود.مزيت عمده اين روش قابليت تعمير و تعويض تيغه در هنكام تعميرات است.پرانهاي تيغه اي استاندارد همه از نوع اول مي باشند.اگر در هنگام توليد يكي از آنها خراب شود امكان تعويض پران به راحتي و به سرعت وجود دارد.در هر حال ابعاد قابل دستيابي در اين نوع پرانها نسبت به انواع ديگر محدود است.با توجه به اينكه در دو بعد ضخامت و عرض مي توان اندازه هاي مختلفي را داشت،ابعاد متنوع زيادي وجود دارد.در عمل تا به امروز(سال 1989) اين تيغه ها در هشت اندازه عرضي مختلف استاندارد شده اند و عبارتند از:3.5،3.8،4.5،5.5،7.5،9.5،11.5،15.5 ميليمتر.به صورت مشابه اندازه ضخامتهاي استاندارد شده عبارتند از:1،1.2،1.5،2،2.5 ميليمتر.توجه داشته باشيد كه براي هر اندازه عرضي ممكن است اندازه ضخامت مربوطه ارائه نشده باشد بنابراين بايد به كاتالوگ شركت سازنده مراجعه نمود.پرانهاي تيغه اي با روش مشابهي كه براي بستن پين هاي استاندارد روي مجموعه پران استفاده مي شو به مجموعه صفحه پران بسته مي شوند.برش مقطعي از يك قالب كه در آن از پران تيغه اي استفاده شده است در شكل زير نشان داده شده است.

شكل 44: پران تيغه اي

پران تيغه اي

در صفحه قالب محل پران تيغه اي چهارگوش را مي بايستي متناسب با شكل پران تيغه اي ساخت.اگر اين شيار در يك بلوك يك تكه باشد توسط اسپارك يا تيغه فرز انگشتي ايجاد شودبراي آماده سازي در ساخت با ماشين فرز بهتر است كه مجموعه را به صورت چند تكه ساخت.در بعضي از قطعات كه تيغه هاي برجسته كوچك وجود دارد وعمولاٌ از طرح بوش دو تكه استفاده مي شود.اين بوش دو تكه در شكل زير نشان داده شده است.

شكل 45: اينسرت حفره اسپليتي براي سهولت ماشين كاري محل پران تيغه اي

اينسرت حفره اسپليتي

اين بوش دو تكه كه در شكل بالا ديده مي شود شامل بخشي از شكل محفظه نيز مي باشد.با دو تكه ساختن بوش مي توان با فرزكاري محل پران تيغه اي را به وجود آورد.پران تيغه اي داخل بوش دو تكه اي قرار داده شده و بعداٌ روي صفحه ماهيچه قالب نصب مي شود.با بكار گرفتن اين روش ماشين كاري موضعي بخشي از محفظه كه در داخل بوش است و شيار چها گوش(جهت تيغه) ساده سازي مي شود.تقريباٌ از روش مشابهي در هنگام استفاده از تيغه پران در لبه ها مي توان استفاده كرد.در اين حالت از يك اينسرت لبه دار استفاده مي شود و يك شيار راه بدر در قسمت پله اينسرت ايجاد مي شود. هنگاميكه اينسرت در يك جاساز مناسب قرار گرفت يك شكاف چهار گوش باي محل پران تيغه اي ايجاد مي شود. روش آخر در طرح شكل 44 بكاربرده شده است.فرض كنيد مي خواهيم قطعاتي شبكه اي شكل را روي يك تيغه قالب بسازيم.(بنابراين نيمه ديگر قالب كاملاٌ صاف است) .پين پران براي سيستم پران مناسب نيست زيرا بايستي در انتهاي يك سوراخ نازك سوراخ كوچكي براي پران ايجاد نمود.سطح موثر پران گرد نيز براي اعمال نيروي پران كافي نيست.بنابراين براي اين گونه قالبها نياز به پران تيغه اي داريم.مجدداٌ به موضوع ماشين كاري يك شكاف چهارگوش براي تيغه باز مي گرديم.اين مساله با بكار بردن روشي كه بيان شد بسادگي قابل حل است.محفظه توسط يكسري بلوك هاي ماهيچه كه كنار هم قرار مي گيرد به وجود مي آيد

شكل 46: اينسرت ماهيچه پاشنه دار براي سهولت در ماشين كاري محل تيغه پران

اينسرت ماهيچه پاشنه دار

زماني كه اين ماهيچه ها كنار هم قرار مي گيرند،شكافهاي مورد نياز براي اين تيغه ها نيز ايجاد مي شود.توجه داشته باشيد يك سوراخ با قطر بزرگ تر در زير محل تيغه چهارگوش مي بايستي ماشين كاري نمود(شكل 44).در تيغه هاي خيلي نازك زير يك ميليمتر(10.4 اينچ) ،اگر در زماني پرا مقاومتي روبروي آنها ايجاد شود تمايل به خم شدن دارند،بنابراين مي بايستي تيغه ها را تقويت كرد.يك روش در شكل زير نشان داده شده است.

شكل 47: روش ايجاد تكيه گاه براي پران تيغه اي نازك

تكيه گاه براي پران تيغه اي نازك

توضيحات لازم در مورد مجموعه و نحوه عملكرد آنها در زير آورده شده است:

يك پران تيغه اي شكل(2) كه داراي مقطع يكنواختي در طول بوده در داخل يك شيار روي يك ظرف بلوك تكيه گاه شياردار(1) نصب مي شود.از يك بلوك كوچك (3) براي بستن تيغه به مجموعه پران استفاده مي شود.يك برش مقطع از كاربرد اين تيغه ها در شكل زير آمده است. 

شكل 48: روش ايجاد تكيه گاه براي پران تيغه اي نازك

تكيه گاه براي پران تيغه اي نازك