منتظر

منطقي است كه در قالب سيستم هايي براي پران قطعات تدارك ديده شود.براي سيتم پران روي ماشين تزريق تجهيزاتي وجود دارد كه از اين تجهيزات براي خودكار كردن سيستم پران استفاده مي شود.اين تجهيزات در پشت صفحه متحرك ماشين تزريق وجود دارد.اگر سيستم پران قالب در روي نيمه متحرك قالب قرار گيرد ،بسيار بهتر و موثر تر مي تواندعمل پران قطعه را از روي قالب انجام دهد .قبلاٌ گفته شد كه بايد قطعه از روي ماهيچه پران شود،بنابراين بايد ماهيچه روي قسمت متحرك قالب طراحي شود.
بحث درباره سيستم هاي پران را به سه عنوان زير مي توان بيان نمود:
1- شبكه پران
2- مجموعه صفحه پران
3- روشهاي پران

شبكه پران

شبكه پران بخشي از قالب است كه تكيه گاه صفحه قالب بوده و همچنين فضاي مورد نياز براي نصب و عملكرد مجموعه صفحه پران را ايجاد مي كند.معمولاٌ شبكه پران شامل كفشك متحرك و تكيه گاهها است.سه طرح مختلف براي شبكه پران وجود دارد:
1- شبكه پران خطي
2- شبكه پران قابي
3- شبكه پران با تكيه گاه گرد

شبكه پران خطي

اين شبكه شامل دوبلوك چهارگوش است كه بر روي كفشك متحرك نصب شده اند.

مجموعه صفحه پران كه به صورت خط نقطه نشان داده شده است،در فضاي بين دو بلوك نصب مي شود.يك برش مقطع از شبكه پران را در شكل زير ملاحظه مي كنيد:

در اين شكل صفحه قالب به صورت خط نقطه نشان داده شده است.اين طرح در قالبهاي كوچك كاربرد دارد كه ابعاد مجموعه صفحه پران آن به اندازه اي است كه فاصله زيادي بين تكيه گاهها ايجاد نمي كند.اگر فاصله بين بلوك ها زياد باشد و يا ضخامت صفححه قالب به اندازه كافي نباشد،به دليل نيروي اعمال شده در زمان تزريق امكان تغيير شكل صفحه قالب وجود دارد.براي جلوگيري از افزايش بيش از حد ضخامت صفحه قالب كه باعث بزرگي و سنگيني قالب مي گردد از يكسري تكيه گاههاي اضافي در ناحيه مركزي قالب استفاده مي شود.
تكيه گاههاي اضافي را مي توان به صورت بلوك (يا بلوك هاي) موازي با جفت تكيه گاه خارجي به كار برد.

در اين شكل يك مجموعه پران كه در آن از اين نوع تكيه گاههاي اضافي استفاده شده همراه با يك سيستم پران تسمه اي به صورت خط نقطه تقسيم شده نشان داده شده است. در اين سيستم پران از تسمه هايي با مقطع چهار گوش استفاده مي شود.اين تسمه ها از بين تكيه گاهها عبور كرده و در انتها به وسيله يك جفت تسمه به هم متصل مي شوند.
نوع ديگري از تكيه گاههاي اضافي در شكل زير نشان داده شده است.

در اين طرح تكيه گاههاي اضافي گرد در منابترين محل قرار مي گيرند.اين تكيه گاههاي گرد از جنس فولاد با استحكام متوسط انتخاب شده و با پيچ به كفشك متحرك بسته مي شوند. مجموعه صفحه پران(به صورت خط نقطه نشان داده شده است)بايد در محل نصب تكيه گاهها سوراخ شود.به دليل وجود اين سوراخ ها ،تصميم گيري درباره موقعيت اين تكيه گاهها روي مجموعه صفحه پران بايد بعد از مشخص شدن محل اجزاي پران از قبيل پين پران،بوش پران و ...  انجام شود. تمامي سيستم قالبهاي استاندارد فقط با طرح شبكه پران ارائه مي شوند.اگر ضخامت صفحات قالب به كار رفته در اين قالبها كم باشد ضرورتاٌ تكيه گاههاي گرد اضافي به كار گرفته مي شود تا در برابر نيروهاي تزريق مقاومت كافي ايجاد شود.توجه كنيد به دلايل عملي سازندگان واحدهاي قالب استاندارد،فضاي خالي بين تكيه گاهها را حتي الامكان بيشتر مي كنند تا از سطح موثر تزريق بيشتري بتوان استفاده كرد.تكيه گاههاي گرد به صورت قطعات استاندارد در انگلستان در اندازه هاي مختلف ارائه مي شود.اندازه ها بر حسب ميليمتر است.
(اندازه هاي داخل پرانتز بر حسب واحد انگليسي است: (2/1)30،(3/1)32،(6/1)40،(2)50،(4/2)60،(5/2)63،(8/2)70،(2/3)80،(5/3)90،(4)100،(7/4)120.

هر قطر با طولهاي مختلفي ارائه شده است(توجه داشته باشيد كه تمامي اندازه هاي فوق را ممكن است يك توليد كننده عرضه نكند).اين تكيه گاههاي گرد با شكلهاي:سوراخ رزوه دار،استفاده از پين كور(اين پين كور در سر ديگر تكيه گاه كه رزوه نشده،استفاده مي شود.)،يا از يك سوراخ راه بدر در مركز تكيه گاه استفاده مي شود.در طرح آخر تكيه گاه بين كفشك متحرك و صفحه قالب قرار گرفته و با يك پيچ آلن دو صفحه را با يكديگر متصل مي كند.

شبكه پران قابي شكل

در شكل زير بعضي از انواع طرحهاي اين نوع شبكه پران نشان داده شده است.رايجترين طرح هايي كه در طرح شبكه پران قابي شكل به كار گرفته مي شود عبارتند از:

به دلايل زير بسياري از طراحان از اين طرح استفاده مي كنند:
1- براي اينكه ساخت اين روش ساده تر و كم هزينه تر است.
2-در قالبهاي كوچك ،اين روش تكيه گاه خوبي براي صفحه قالب به وجود مي آورد.
3-در اين روش امكان كاربرد مجموعه صفحه پران رايج به شكل چهارگوش وجود دارد.
4-اطراف مجموعه صفحه پران كاملاٌبسته شده و بنابراين از داخل شدن هر نوع جسم خارجي جلوگيري مي كند.
زماني كه شكل خارجي صفحه قالب گرد باشد معمولاٌ شكل خارجي شبكه پران نيز گرد طراحي مي شود.يك طرح نمونه در شكل (b ) نشان داده شده است.در اين طرح يك تكيه گاه دايره اي شكل روي صفحه كفشك متحرك نصب شده است.اين تكيه گاه از ماشين كاري يك بلوك فولادي ساخته مي شود.اين روش به صورت محسوسي پر هزينه تر از روش قبل است. ما قبلاٌ بيان كرديم كه شبكه پران بايد يك تكيه گاه مناسب براي صفحه قالب ايجاد كند.چنانچه ابعاد قالب افزايش يابد(فرض كنيد اندازه صفحه پران مربوطه نيز بزرگ باشد) به طور موثرتري سطح تكيه گاه در تمامي طرحهاي فوق به تدريج كاهش مي يابد.يكي از روشهاي اصلاح اين موضوع استفاده از تكيه گاههاي گرداست وقبلا درشبكه پران خطي توضييح داده شد.اغلب اين امكان وجود دارد كه با تغيير شكل تكيه گاهها به شكلي غير از شكلهاي رايج گرد و يا چهار گوش ،سطح موثر تكيه گاهي را افزايش داد.شكل صحيح تكيه گاه نخست بستگي به موقعيت اجزاي پران دارد كه تعيين مي كند كدام قسمت از مجموعه صفحه پران را مي توان ماشين كاري نمود تا امكان به كار بردن تكيه گاه اضافي در طرح وجود داشته باشد.در شكل (c ) يك مثال نشان داده شده است.در اين مثال سطح تكيه گاهي بيشتري را مي توان با بعضي اصلاحات در مجموعه پران به دست آورد.براي مثال در مجموعه صفحه پران در صفحات چهار گوش ،گوشه ها پخ زده مي شوند.حتي شكل هاي بي قاعده تري نيز طرح مي شود تا سطح تكيه گاهي بيشتري به دست آيد.برش مقطع كلي از هر يك از طرح هاي فوق (a و b يا c ) در شكل (d ) نمايش داده شده است.صفحه قالب و مجموعه صفحه پران به صورت خط نقطه نشان داده شده است.توجه كنيد كه بعضي از پيچ ها فقط تكيه گاهها را به صفحه كفشك متحرك متصل مي كنند،در حاليكه بقيه پيچ ها از تكيه گاهها عبور كرده و به صفحه قالب بسته مي شوند تا صفحه قالب را به مجموعه شبكه پران محكم كنند.با استفاده از اين پيچ ها مي توان مجموعه پران را به صورت يك واحد از قالب جدا كرد.اين تركيب عمل تعميرات قالب را ساده تر مي كند.

شبكه پران با تكيه گاههاي گرد

در اين طرح فقط از تكيه گاه گرد براي تكيه گاه صفحه قالب استفاده شده و از بلوك هاي تكيه گاهي خارجي چهارگوش سيستم هاي قبل صرفه نظر شده است.زماني كه در قالبهاي بزرگ احساس شود بلوك هاي اضافي تكيه گاهي تاثير چنداني ندارند،از اين سيستم استفاده مي شود.يك طرح نمونه در شكل زير نشان داده شده است.اين طرح ساده شامل تعدادي تكيه گاه گرد است و با يك تركيب منطقي روي صفحه متحرك قالب نصب شده است.شبكه به صفحه قالب با پيچ بسته مي شود.مجموعه صفحه پران(در شكل به صورت خط نقطه است)مي تواند مانند طرحهاي قبلي به راحتي حركت كند.در مجموعه صفحه پران سوراخهايي متناسب با محل تكيه گاههاي گرد ايجاد مي شود.بهتر است براي جلوگيري از ورود جسم خارجي به داخل با ورق نازك فولادي شبكه پران كاملاٌ بسته شود.